Yaqin-yaqingacha Ohangaronning Shodmalik mahallasi atrofidagi qir-adirlar faqat chorva boqiladigan yoki lalmikor g‘alla ekiladigan yerlar sanalardi. Bugun esa bu yerlarda mutlaqo yangicha manzara: AQSHning Kaliforniya shtati texnologiyalari asosida barpo etilgan uzumzorlar ko‘zni quvontirmoqda. Agrosanoatni rivojlantirish agentligi tomonidan tashkil etilgan press-tur davomida biz o‘zbek bog‘dorchiligining yangi qiyofasi — «Avatar» uzumlari va «UFO» tizimi bilan yaqindan tanishdik.
Islohotlar shiddati Bugun yurtimizda bog‘dorchilik sohasini rivojlantirish shunchaki reja emas, balki real natijalarga aylanib ulgurdi. Raqamlarga nazar tashlasak, ko‘lamning naqadar kengligini anglaymiz. Hozirgi kunda respublikamizda jami 365,5 ming gektar mevali bog‘lar mavjud. O‘tgan 2025-yil yakunlariga ko‘ra, bu bog‘lardan 3,4 mln tonna hosil olindi. Davlatimiz rahbarining 2024-yil 30-sentabrdagi PF-151-sonli Farmoni sohaga yangi quvvat bag‘ishladi. Rejada ko‘zda tutilgan 43,2 ming gektar o‘rniga amalda 44,2 ming gektar (102 foiz) yangi bog‘ va tokzorlar yaratildi.
«UFO» texnologiyasi — bu nima degani? Tumanimizdagi «Driptec» MCHJ plantatsiyasida qo‘llanilayotgan «UFO» (Upright Fruiting Offshoots) texnologiyasi jurnalistlarda eng katta qiziqish uyg‘otgan jihat bo‘ldi. Oddiy tilda aytganda, bu — tokni gorizontal shaklda, kordon usulida yotqizish usulidir. Bu usul har bir novda, har bir shingil quyosh nuri va toza havodan teng bahra olishini ta’minlaydi. Natijada uzumlar bir tekis pishadi, shirinligi ortadi. Eng muhimi, tomchilatib sug‘orish tizimi suvni behuda isrof qilmay, to‘g‘ridan-to‘g‘ri o‘simlik ildiziga yetkazadi.
«Avatar» — adirlarning yangi «brendi» Plantatsiyadagi eng diqqatga sazovor yangilik — bu «Avatar» (Moon drops) uzum navidir. AQSH seleksionerlari tomonidan yaratilgan bu nav o‘zining noodatiy ko‘rinishi bilan xaridorlarni hayratga soladi. Mevalari uzunchoq, barmoqsimon shaklda bo‘lib, to‘q binafsha rangda tovlanadi. Ushbu nav urug‘siz bo‘lib, qarsilloq va shirador mag‘zi bilan ajralib turadi. Mutaxassislarning aytishicha, «Avatar» nafaqat chiroyli, balki o‘ta «sayohatbop» hamdir, ya’ni u uzoq masofalarga tashishga chidamli bo‘lib, sifatini yo‘qotmaydi.
Tajriba va tahlil uyg‘unligi Press-turning seminar qismida Agentlik direktorining maslahatchisi Mansur Yo‘ldoshev, matbuot kotibi O‘g‘iloy Boltaboyeva hamda bo‘lim boshlig‘i Oybek Toshpo‘latov sohadagi strategik o‘zgarishlar haqida so‘z yuritishdi. Ularning ta’kidlashicha, bugun bog‘dorchilikda asosiy urg‘u «sanoatlashtirish»ga qaratilgan. «Driptec» MCHJda 25 gektar maydondan birinchi yilning o‘zidayoq 10 tonnaga yaqin hosil olinishi kutilmoqda.
300 gektarlik yangi rejalar Bugungi kunda «Driptec» tasarrufida 322,5 gektar yer mavjud bo‘lib, kelgusida yana 300 gektar maydonda yangi plantatsiyalar tashkil etish rejalashtirilmoqda. Buning uchun adirliklarda maxsus tik quduqlar qurilgan bo‘lib, suv ta’minoti to‘liq hal etilgan. Mavsum davomida 50 nafardan ziyod mahalliy aholi bu yerda doimiy va mavsumiy ish bilan ta’minlanmoqda.
Ohangaron adirlaridagi bu «mo‘jiza» shuni ko‘rsatadiki, ilm va amal birlashgan joyda toshdan ham meva undirish mumkin. «Avatar» uzumi yaqin kelajakda «Made in Uzbekistan» brendining dunyo bozoridagi yangi tashrif qog‘ozi bo‘lishiga shak-shubha yo‘q.
